Antik Çağ

Yazının icadından Roma'nın Batı'da çöküşüne; ilk büyük uygarlıklar ve imparatorluklar. Bu dönemden 42 madde bu külliyatta ayrıntılı olarak ele alınıyor.

MÖ 3200 – MS 500

Ur Zigguratı, Irak. Sümer kent kültürünün anıtsal mimarisine ait yapının 2005 tarihli fotoğrafı.

Şehir Devleti Uygarlığı · Antik Çağ

Sümer Şehir Devletleri

MÖ 4.–3. binyıllar; kültürel mirası sonraki dönemlerde sürerSümer, bugünkü Irak'ın güneyinde, Dicle ile Fırat'ın aşağı havzasında gelişen ve Uruk, Ur, Lagaş, Kiş, Nippur ve Eridu gibi şehir…

Akad İmparatorluğu

İmparatorluk · Antik Çağ

Akad İmparatorluğu

MÖ 2334 – MÖ 2154Sargon, Sümer şehir devletlerini fethederek Mezopotamya'yı ilk kez tek bir siyasi çatı altında topladı ve Akadca'yı bölgenin…

Gize’deki Büyük Sfenks, Mısır. Antik Mısır’ın anıtsal mirasının günümüzdeki görünümü.

Krallık · Antik Çağ

Antik Mısır

MÖ ~3100 – MÖ 30Yukarı ve Aşağı Mısır'ın MÖ 3100 civarında Firavun Narmer tarafından birleştirilmesiyle doğan Antik Mısır, Eski, Orta ve Yeni…

Hattuşa'nın Aslanlı Kapısı.

Krallık · Antik Çağ

Hitit İmparatorluğu

MÖ ~1650 – MÖ 1180Orta Anadolu'da Hattuşa merkezli kurulan Hitit Krallığı, Mezopotamya ile Ege arasında köprü konumundaki topraklarda MÖ 2.…

Fenike Şehir Devletleri

Ticaret Konfederasyonu · Antik Çağ

Fenike Şehir Devletleri

MÖ ~1500 – MÖ 332Tir, Sidon ve Biblos gibi bağımsız liman kentlerinden oluşan Fenikeliler, siyasi birlik kurmak yerine deniz ticaret ağlarıyla tüm…

British Museum'daki Nimrud lamassuları ve Ninova duvar kabartmaları.

İmparatorluk · Antik Çağ

Asur İmparatorluğu

MÖ ~2025 – MÖ 609Asur, Yeni Asur döneminde (MÖ 911-609) Mezopotamya'dan Mısır sınırına uzanan, o güne dek görülmemiş büyüklükte bir imparatorluğa…

Yeni Babil İmparatorluğu

İmparatorluk · Antik Çağ

Yeni Babil İmparatorluğu

MÖ 626 – MÖ 539Asur'un çöküşünün ardından Nabopolassar tarafından kurulan Yeni Babil, oğlu II. Nebukadnezzar döneminde bölgenin en güçlü…

Persepolis'teki Apadana ve Taçara saraylarının kalıntıları -Ahameniş İmparatorluğu'nun törensel başkenti.

İmparatorluk · Antik Çağ

Pers Ahameniş İmparatorluğu

MÖ 550 – MÖ 330Büyük Kiros'un kurduğu Ahameniş İmparatorluğu, tarihte üç kıtaya (Asya, Afrika, Avrupa'nın bir kısmı) yayılan ilk devlet oldu;…

Atina Akropolü'ndeki Parthenon Tapınağı, güneyden görünüm.

Şehir Devleti · Antik Çağ

Antik Yunan Şehir Devletleri

MÖ ~800 – MÖ 146Birleşik bir Yunanistan hiçbir zaman var olmadı; bunun yerine Atina, Sparta, Korint ve Thebes gibi onlarca bağımsız polis (şehir…

Pergamon Sunağı, Pergamon Müzesi, Berlin.

Krallık · Antik Çağ

Helenistik Krallıklar

MÖ 323 – MÖ 30Büyük İskender'in MÖ 323'teki ölümünün ardından imparatorluğu generalleri (Diadokhlar) arasında paylaşıldı: Mısır'da Ptolemaios,…

Byrsa Tepesi'ndeki antik Kartaca kalıntılarından Tunus Körfezi'ne bakan manzara; ön planda şehrin Pön dönemi surlarından kalan taş bloklar görülüyor.

Ticaret İmparatorluğu · Antik Çağ

Kartaca

MÖ 814 – MÖ 146Fenikeli tüccarlar tarafından kurulan Kartaca, batı Akdeniz'deki deniz ticaretine hakim olarak zamanla bağımsız ve güçlü bir…

Kolezyum, Roma. Roma İmparatorluğu’nun kamusal mimarisine ait amfitiyatronun günümüzdeki görünümü.

İmparatorluk · Antik Çağ

Roma İmparatorluğu

MÖ 753 (efsanevi kuruluş) – MS 476 / 1453 (Doğu)Roma, geleneğe göre m.ö. 753'te Tiber kıyısında kurulan bir şehir devletinden Akdeniz'in tamamına hükmeden bir imparatorluğa…

Maurya İmparatorluğu

İmparatorluk · Antik Çağ

Maurya İmparatorluğu

MÖ 322 – MÖ 185Chandragupta Maurya tarafından kurulan imparatorluk, torunu Aşoka döneminde neredeyse tüm Hint Yarımadasını kapsayacak şekilde…

Doğu Han dönemine ait yeşil sırlı seramik gözetleme kulesi modeli; Şanghay Müzesi Seramik Galerisi'nde (2008 fotoğrafı).

Hanedanlık · Antik Çağ

Han Hanedanı

MÖ 206 – MS 220Han Hanedanı (m.ö. 202–m.s. 220), World History Encyclopedia'nın ifadesiyle Çin'in merkezî, hanedanlı imparatorluk döneminin…

Sokrates’in Louvre’daki mermer portresi. MS 1. yüzyıla ait Roma dönemi eseri; filozofun yaşadığı dönemde yapılmış bir portre değildir.

Filozof · Antik Çağ

Sokrates

MÖ 470 – MÖ 399

Silanion'un MÖ 370 dolayında Akademia için yaptığı orijinalin bir Roma dönemi kopyası. Glyptothek, Münih.

Filozof · Antik Çağ

Platon

MÖ 428 – MÖ 348

Aristoteles büstü; Lysippos'un MÖ 330 dolayındaki bronz orijinalinin Roma dönemi mermer kopyası (pelerin sonradan eklenmiştir). Palazzo Altemps, Roma Ulusal Müzesi.

Filozof · Antik Çağ

Aristoteles

MÖ 384 – MÖ 322

Konfüçyüs'ün geleneksel portresi -Qufu'daki Konfüçyüs Aile Konağı.

Filozof · Antik Çağ

Konfüçyüs

MÖ 551 – MÖ 479

Ayakta bir Buda heykeli (Commons dosya adındaki “MA 6284” bir envanter numarasına benzer; kayıt eserin yerini ve tarihini belirtmez, fotoğraf 25 Haziran 2017 tarihlidir). Wikipedia'ya göre ilk insan biçimli Buda heykelleri 1.–2. yüzyıllarda Gandhara'da ortaya çıktı; yani bu tür heykeller Buda'nın yaşadığı dönemden yüzyıllar sonrasına aittir.

Din Önderi · Antik Çağ

Siddhartha Gautama (Buda)

MÖ ~563 – MÖ ~483Buda (Sanskritçe ve Pali'de Buddha, “uyanmış”), Budizm'in kurucusu olarak kabul edilen ve geleneksel olarak Gautama (Gotama)…

Büyük İskender

Hükümdar / Komutan · Antik Çağ

Büyük İskender

MÖ 356 – MÖ 323

Tusculum Büstü, Museo di Antichità, Torino (env. MÖ 45–44). Sezar'ın yaşarken yapıldığı düşünülen tek portre heykeli.

Devlet Adamı / Komutan · Antik Çağ

Jül Sezar

MÖ 100 – MÖ 44

Kleopatra VII

Hükümdar · Antik Çağ

Kleopatra VII

MÖ 69 – MÖ 30

Hannibal Barca'nın Capua'dan çıkarılan büstü.

Komutan · Antik Çağ

Hannibal Barka

MÖ 247 – MÖ 183/181

Arşimet

Bilim İnsanı · Antik Çağ

Arşimet

MÖ 287 – MÖ 212

Zerdüşt (Zarathustra)

Din Önderi · Antik Çağ

Zerdüşt (Zarathustra)

Tarihi kesin değil (MÖ ~1500–1000 civarı tahmin edilir)

Kitionlu Zenon'un büstü (Farnese koleksiyonu, Napoli). Yapım dönemi ve heykeltıraşı kaynak kaydında belirtilmiyor; fotoğraf 2023 tarihlidir.

Felsefi Ekol · Antik Çağ

Stoacılık

MÖ ~300 – MS ~200

Epikuros'un mermer büstü, Roma dönemi kopyası. Altes Museum, Berlin. Kopyanın yapıldığı yüzyıl kaynak kaydında belirtilmiyor; Epikuros'un yaşadığı dönemin (MÖ 341–270) çağdaş bir portresi değildir.

Felsefi Ekol · Antik Çağ

Epikürosçuluk

MÖ ~307 – MS ~200

Varanasi'de Ganj Nehri kıyısındaki Munshi Ghat.

Din · Antik Çağ

Hinduizm

MÖ ~1500'den günümüze

Budizm

Din · Antik Çağ

Budizm

MÖ ~500'den günümüze

Kudüs'teki Batı Duvarı (Ağlama Duvarı), Yahudiliğin en kutsal ibadet mekânı.

Din · Antik Çağ

Yahudilik

MÖ ~1200'den günümüze

Aziz Petrus Bazilikası'nın içini gösteren, 1870'lere (Commons kaydında 1877) tarihli bir çizim.

Din · Antik Çağ

Hristiyanlık

MS ~30'dan günümüzeHristiyanlık, Nasıralı İsa'nın (İslâmî literatürde Hz. Îsâ) öğretisi ve onun çarmıha gerilip dirildiğine olan inanç üzerine…

Zerdüştlük

Din · Antik Çağ

Zerdüştlük

MÖ ~1200'den günümüze

Konfüçyüsçülük

Din / Ahlak Sistemi · Antik Çağ

Konfüçyüsçülük

MÖ ~500'den günümüze

Laozi'nin Song Hanedanlığı döneminde (960-1279) tek bir granit kayadan oyulan dev heykeli, Qingyuan Dağı, Quanzhou. Çin'de günümüze ulaşan en büyük Taocu taş heykeli olarak kabul edilir.

Din / Felsefe · Antik Çağ

Taoculuk

MÖ ~400'den günümüzeTaoculuk (Daoculuk), evrenin kaynağı ve işleyiş ilkesi olarak “Tao”yu (Dao, “Yol”) merkeze alan Çin geleneğidir. Stanford…

Kyoto'daki Fuşimi İnari Tapınağı'nda kırmızı torii kapılarından oluşan yol.

Din · Antik Çağ

Şintoizm

Tarih öncesinden günümüze

Gılgamış Destanı

Edebi Eser · Antik Çağ

Gılgamış Destanı

MÖ ~2100 – MÖ 1200 (yazılı katmanlar)

British Museum'daki “Homeros portre büstü” (30 Ağustos 2018 tarihli fotoğraf). Homeros'un yaşadığı dönemde yapılmış bir portresi bilinmemektedir; kaynaklar şairin kimliğini bile tartışmalı sayar, bu nedenle büst gerçek bir portre değil, sonradan yapılmış bir betimlemedir.

Edebi Eser · Antik Çağ

İlyada ve Odysseia

MÖ ~8. yüzyılİlyada ve Odysseia, geleneksel olarak Homeros'a atfedilen iki Eski Yunan destanıdır. World History Encyclopedia'ya göre İlyada…

Mahabharata ve Ramayana

Edebi Eser · Antik Çağ

Mahabharata ve Ramayana

MÖ ~400 – MS 400 (yazılı biçimlenme)

San Lorenzo'dan bir Olmek devasa taş kafası.

Şehir Devleti Uygarlığı · Antik Çağ

Olmekler

MÖ ~1500 – MÖ 400Olmekler, Meksika Körfezi kıyısında MÖ 1500 civarında ortaya çıkan ve sonraki Maya ile Aztek uygarlıklarının dini, sanatsal ve…

Etrüskler

Şehir Devleti Uygarlığı · Antik Çağ

Etrüskler

MÖ ~900 – MÖ 27Etrüskler, Roma'nın kuruluşundan önce Orta İtalya'da (bugünkü Toskana bölgesi) gelişen, kendine özgü dili ve zengin sanat-mimari…

Meroe'deki Nubya piramitleri; Mısır piramitlerinden çok daha küçük tabanlı ama belirgin biçimde daha dik açılı bu yapılar, Kush'un kendine özgü mimari yorumunu yansıtıyor. Bacravviya, Sudan.

Krallık · Antik Çağ

Kush Krallığı

MÖ ~1070 – MS 350Kush Krallığı, Mısır'ın güneyinde Nubya bölgesinde (bugünkü Sudan) gelişen, hem Mısır kültüründen derinden etkilenen hem de…

Truva Savaşı

Savaş · Antik Çağ

Truva Savaşı

MÖ ~1200 (geleneksel tarih)

Tümünü gör →