Genel Bakış
1917 Rus Devrimi, I. Dünya Savaşı'nın ağır yükü ve derin toplumsal eşitsizlikler altında çöken Çarlık Rusyası'nda, önce Şubat Devrimi ile Çar II. Nikolay'ın tahttan çekilmesine, ardından Ekim Devrimi ile Lenin önderliğindeki Bolşeviklerin iktidarı ele geçirmesine yol açan; sonucunda dünyanın ilk sosyalist devletini doğuran ve 20. yüzyılın ideolojik haritasını en çok şekillendiren tarihi olaydır.
Şubat Devrimi
Mart 1917'de (Rus takvimine göre Şubat) Petrograd'da başlayan ekmek kıtlığı protestoları ve işçi grevleri hızla büyüyerek genel bir ayaklanmaya dönüştü; askerlerin de ayaklanmaya katılması üzerine Çar II. Nikolay tahttan çekilmek zorunda kaldı ve üç asırlık Romanov hanedanı sona erdi. Yerine geçici bir hükümet (önce Prens Lvov, sonra Aleksandr Kerensky liderliğinde) kuruldu.
İkili İktidar Dönemi
Şubat sonrasında ülkede geçici hükümet ile işçi ve asker konseylerinden (Sovyetler) oluşan paralel bir otorite yapısı ortaya çıktı; geçici hükümetin savaşı sürdürme kararı ve toprak reformunu geciktirmesi, halk arasındaki hoşnutsuzluğu giderek artırdı.
Lenin'in Dönüşü ve Ekim Devrimi
Almanya'nın -Rusya'yı savaştan çekilmeye zorlamak amacıyla- İsviçre'de sürgünde olan Lenin'in Nisan 1917'de Rusya'ya güvenli geçişini sağlaması, Bolşevik hareketin örgütlenmesini hızlandırdı; 7 Kasım 1917'de (Rus takvimine göre 25 Ekim) Bolşevikler, Petrograd'daki Kışlık Saray'ı ele geçirerek geçici hükümeti devirdi ve "Tüm İktidar Sovyetlere" sloganıyla iktidarı ele geçirdi.
İç Savaş ve Sovyet Devleti'nin Kuruluşu
Devrim sonrasında "Kızıllar" (Bolşevikler) ile "Beyazlar" (çeşitli monarşist, liberal ve milliyetçi güçler) arasında 1917-1922 arasında sürecek kanlı bir iç savaş yaşandı; Bolşeviklerin bu savaşı kazanması, 1922'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) resmen kurulmasıyla sonuçlandı.
Tarihsel Önemi ve Miras
1917 Devrimi, dünyanın ilk büyük sosyalist devletini yaratarak 20. yüzyıl boyunca Soğuk Savaş'ın ideolojik temelini oluşturdu ve dünya çapında birçok sosyalist ve anti-sömürgeci harekete ilham verdi; SSCB'nin 1991'deki çözülüşüne kadar sürecek yetmiş dört yıllık deneyi, insanlık tarihinin en büyük siyasi ve toplumsal deneylerinden biri olarak değerlendirilir.
Görseller
