Genel Bakış
Vietnam Savaşı, 1955-1975 arasında komünist Kuzey Vietnam ve müttefiki Vietkong gerillaları ile ABD destekli Güney Vietnam hükümeti arasında yaşanan; ABD'nin doğrudan askeri müdahalesine karşın Kuzey Vietnam'ın zaferiyle sonuçlanan ve Soğuk Savaş döneminin en kanlı, en tartışmalı "sıcak" çatışmasıdır.
Sömürgecilik Sonrası Bölünme
1954'te Fransız sömürge yönetiminin Vietnam'dan çekilmesiyle imzalanan Cenevre Antlaşması, ülkeyi 17. paralelde geçici olarak ikiye böldü: kuzeyde Ho Chi Minh önderliğinde komünist bir hükümet, güneyde ise ABD destekli anti-komünist bir hükümet kuruldu; planlanan birleşme seçimleri hiçbir zaman yapılmadı.
ABD'nin Müdahalesi
"Domino teorisi" -bir ülkenin komünizme düşmesinin bölgedeki diğer ülkeleri de düşüreceği inancı- çerçevesinde ABD, 1960'ların ortasından itibaren Güney Vietnam'a giderek artan askeri destek gönderdi; 1964'teki tartışmalı Tonkin Körfezi Olayı, ABD Kongresi'nin doğrudan askeri müdahaleyi onaylamasına yol açtı ve 1965'ten itibaren yarım milyonu aşan ABD askeri Vietnam'a konuşlandırıldı.
Gerilla Savaşı ve Tet Saldırısı
Vietkong gerillalarının yoğun orman ve tünel ağlarını kullanan asimetrik savaş taktikleri, ABD'nin üstün teknolojik gücünü büyük ölçüde etkisiz kıldı; 1968'deki Tet Saldırısı, askeri olarak Kuzey Vietnam için ağır kayıplarla sonuçlansa da, ABD kamuoyunda savaşın kazanılamayacağı algısını kalıcı olarak güçlendirdi.
ABD'de Toplumsal Muhalefet
Savaşın televizyonda canlı yayınlanan şiddeti (My Lai katliamı gibi olaylar dahil) ve artan asker kayıpları, ABD'de 1960'ların sonunda kitlesel savaş karşıtı protesto hareketlerini tetikledi; bu muhalefet, dönemin sivil haklar hareketiyle de kesişerek Amerikan toplumunu derinden kutuplaştırdı.
Sonuçları ve Miras
ABD, 1973'te Paris Barış Antlaşması ile birliklerini çekti; 30 Nisan 1975'te Kuzey Vietnam kuvvetlerinin Saygon'u ele geçirmesiyle savaş sona erdi ve Vietnam 1976'da resmen birleşti. Savaş, yaklaşık 58.000 Amerikan askerinin ve 1-3 milyon Vietnamlının ölümüne yol açtı; ABD'nin askeri üstünlüğüne karşın kaybettiği bu savaş, sonraki ABD dış politikasında (özellikle askeri müdahale kararlarında) uzun süre "Vietnam Sendromu" olarak anılan derin bir temkinlilik mirası bıraktı.
Görseller
