Genel Bakış
Soğuk Savaş, II. Dünya Savaşı sonrası ABD önderliğindeki kapitalist blok ile Sovyetler Birliği önderliğindeki sosyalist blok arasında, doğrudan askeri çatışmaya dönüşmeyen ama nükleer silah yarışı, casusluk, uzay yarışı ve vekalet savaşlarıyla dünyayı dört buçuk asır boyunca gerginlik altında tutan jeopolitik bir dönemdir.
Nedenleri
Savaş sonrası Avrupa'nın ABD ve SSCB nüfuz alanlarına bölünmesi, iki süper gücün birbirine tamamen zıt ekonomik-siyasi ideolojileri (kapitalizm-komünizm) benimsemesi, karşılıklı güvensizliği kalıcı bir rekabete dönüştürdü.
Nükleer Denge ve Vekalet Savaşları
Her iki taraf da binlerce nükleer başlık biriktirerek "karşılıklı kesin yıkım" (MAD) dengesi kurdu; doğrudan çatışmaktan kaçınırken Kore (1950-53), Vietnam (1955-75) ve Afganistan (1979-89) gibi bölgesel çatışmalarda birbirlerinin karşı taraflarını destekleyerek dolaylı biçimde savaştılar.
Uzay Yarışı ve Kültürel Rekabet
Sovyetlerin 1957'de Sputnik'i fırlatması ve ABD'nin 1969'da Ay'a insan indirmesi, teknolojik üstünlük mücadelesinin en görünür sahneleriydi; casusluk ağları, propaganda ve kültürel diplomasi de rekabetin sürekli araçları oldu.
Sonuçları
1980'lerde Gorbaçov'un reformları Doğu Bloku'nu gevşetti; 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılması sembolik dönüm noktası oldu, 1991'de SSCB'nin dağılmasıyla Soğuk Savaş resmen sona erdi ve ABD tek küresel süper güç olarak kaldı.
Kilit Olaylar Kronolojisi
Truman Doktrini ile ABD'nin komünizmi çevreleme politikası başladı.
NATO kuruldu, SSCB ilk atom bombasını test etti.
Küba Füze Krizi, nükleer savaşa en çok yaklaşılan an oldu.
Apollo 11 ile Ay'a ilk insan adımı atıldı.
Berlin Duvarı yıkıldı.
Sovyetler Birliği dağıldı, Soğuk Savaş sona erdi.
Görseller
