FilozofOrta Çağ

Niccolò Machiavelli

Yaşadığı Dönem1469–1527
Ana EserHükümdar (Il Principe, 1513)
ÖnemiModern Siyaset Biliminin Kurucularından
Niccolò Machiavelli

Niccolò MachiavelliSanti di Tito, Wikimedia Commons (Public domain)

İçindekiler

Genel Bakış

Niccolò Machiavelli, "Hükümdar" (Il Principe) adlı eseriyle siyaseti dini ve ahlaki idealizmden ayırıp "gerçekte nasıl işlediği" üzerinden analiz eden; bu yaklaşımıyla modern siyaset biliminin kurucularından biri sayılan Floransalı diplomat ve düşünürdür.

Floransa'daki Diplomatik Kariyeri

Machiavelli, Floransa Cumhuriyeti'nde yüksek düzey diplomatik görevlerde çalıştı ve bu görevleri sırasında dönemin en güçlü hükümdarlarını (Papa VI. Alexander'ın oğlu Cesare Borgia dahil) yakından gözlemleme fırsatı buldu; 1512'de Medici ailesinin Floransa'da iktidarı yeniden ele geçirmesi üzerine görevinden uzaklaştırıldı ve kısa süre hapis yattı.

Hükümdar'ın Yazılışı ve İçeriği

Görevden uzaklaştırılmasının ardından yazdığı "Hükümdar" (1513), bir hükümdarın iktidarı nasıl kazanıp koruyacağına dair pratik öğütler sunan; ahlaki idealizmden çok siyasi gerçekçiliği önceleyen bir eserdir. Eserdeki "amaç aracı haklı kılar" düşüncesiyle özdeşleşen -kendisinin doğrudan bu cümleyi kullanmamış olsa da- yaklaşım, "Makyavelist" kelimesinin günlük dile "ahlaki kaygılardan bağımsız kurnaz siyaset" anlamıyla girmesine yol açtı.

Siyasi Gerçekçilik

Machiavelli'nin asıl yeniliği, siyaseti "olması gereken" değil "olduğu gibi" tasvir etmesiydi; ona göre bir hükümdar, gerektiğinde acımasız olmaktan çekinmemeli, ancak bunu halkın nefretini kazanmayacak bir dengeyle yapmalıydı -bu yaklaşım, siyaset felsefesinde "gerçekçilik" (realizm) okulunun erken bir örneği olarak kabul edilir.

Diğer Eserleri: Cumhuriyetçi Düşünce

Machiavelli'nin daha az bilinen ama akademik çevrelerde en az "Hükümdar" kadar önemli görülen "Titus Livius Üzerine Söylevler" adlı eseri, aslında cumhuriyetçi yönetimi ve halkın siyasete katılımını öven bir çalışmadır; bu, Machiavelli'nin düşüncesinin tek boyutlu bir "zorba öğütçüsü" imajından çok daha karmaşık olduğunu gösterir.

Miras

Machiavelli'nin siyaseti ahlaktan bağımsız, gücün ve çıkarın mantığıyla analiz etme yaklaşımı, sonraki uluslararası ilişkiler teorisindeki "realist" okulun (güç dengesi, ulusal çıkar) doğrudan öncüsü sayılır; "Hükümdar" bugün de siyaset bilimi, işletme stratejisi ve liderlik literatüründe sıkça referans verilen bir klasik olmayı sürdürüyor.