Federal CumhuriyetÇağdaş Dönem

Hindistan Cumhuriyeti

Dönem1947 – günümüz
BölgeGüney Asya
BaşkentYeni Delhi
Hindistan Cumhuriyeti

Hindistan CumhuriyetiSubeesh Balan സുഭീഷ് ബാലൻ, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

İçindekiler

Genel Bakış

Mahatma Gandhi'nin şiddetsiz direniş hareketinin öncülük ettiği bağımsızlık mücadelesi, 15 Ağustos 1947'de Britanya Hindistanı'nın Hindistan ve Pakistan olarak ikiye bölünmesiyle sonuçlandı; bölünme, milyonlarca insanın yer değiştirdiği kanlı bir göçe yol açtı.

Kökenler ve Kuruluş

1885'te kurulan Hindistan Ulusal Kongresi, başlangıçta İngiliz yönetimiyle diyalog arayan ılımlı bir örgüttü; ancak 1919 Amritsar Katliamı gibi olaylar kitlesel bir bağımsızlık hareketine dönüşümü hızlandırdı. Mahatma Gandhi'nin öncülük ettiği "satyagraha" (şiddetsiz direniş) stratejisi -Tuz Yürüyüşü gibi eylemlerle- kitleleri harekete geçirerek Britanya'nın sömürgeyi yönetmesini giderek sürdürülemez hale getirdi.

Yükseliş, Genişleme ve Dönüm Noktaları

Jawaharlal Nehru önderliğinde parlamenter demokrasi ve karma ekonomi modeli benimsendi; 1990'lardaki ekonomik liberalleşme reformları Hindistan'ı hızlı büyüyen bir bilişim ve hizmet ekonomisine dönüştürdü.

Savaşlar ve Askeri Çatışmalar

1947'deki Taksim, Hindistan ve yeni kurulan Pakistan arasında Keşmir üzerine hemen bir savaşa yol açtı; bu anlaşmazlık 1965 ve 1971'deki savaşlarla tekrarlandı ve bugün hâlâ çözümsüz bir sınır sorunu olarak devam ediyor. 1974 ve 1998'de yapılan nükleer denemeler, Hindistan'ı nükleer silah sahibi devletler arasına kattı.

Yönetim, Ekonomi ve Toplum

15 Ağustos 1947'de bağımsızlık, Britanya Hindistanı'nın dini hatlar boyunca Hindistan ve Pakistan olarak bölünmesiyle (Taksim) aynı anda gerçekleşti; bu bölünme 10-20 milyon insanın yer değiştirdiği, yüz binlerce kişinin öldüğü tarihin en büyük ve en kanlı kitlesel göçlerinden birine yol açtı. Anayasa, kast temelli ayrımcılığı yasaklarken, dokunulmazlık karşıtı reformlar B.R. Ambedkar'ın önderliğinde anayasal güvenceye kavuşturuldu.

Gündelik Yaşam

Şehirlerde bilişim sektörünün büyümesi (Bangalore gibi merkezlerde) yeni bir orta sınıf yarattı, ancak kırsal nüfusun büyük bölümü hâlâ tarımla geçiniyor; Bollywood sineması ve kriket, ülke genelinde ortak bir popüler kültür dili oluşturuyor.

Din ve İnanç

Hindistan, resmi bir devlet dini olmayan laik bir cumhuriyet olarak kuruldu, ancak nüfusunun büyük çoğunluğu Hindu; önemli Müslüman, Sih, Hristiyan, Budist ve Jain azınlıklar da anayasal olarak güvence altına alındı. Din temelli gerilimler -özellikle Hindu milliyetçiliğinin son yıllardaki yükselişiyle- güncel siyasetin en tartışmalı eksenlerinden biri olmaya devam ediyor.

Kültür, Sanat ve Bilim

22 resmi dili ve sayısız dini geleneğiyle dünyanın en çeşitli toplumlarından biri olan Hindistan, Bollywood sineması ve yazılım sektörüyle küresel bir kültürel-ekonomik güç haline geldi.

Önemli Hükümdarlar ve Liderler

  • Mahatma GandhiBağımsızlık hareketi lideri (öl. 1948)

    Şiddetsiz direniş stratejisiyle bağımsızlık mücadelesinin simgesi oldu.

  • Jawaharlal Nehru1947–1964 (başbakan)

    İlk başbakan; parlamenter demokrasi ve karma ekonomi modelini kurdu.

  • Indira Gandhi1966–1977, 1980–1984 (başbakan)

    Güçlü ama tartışmalı liderliğiyle (1975-77 Olağanüstü Hal dahil) tanındı.

  • Narendra Modi2014–günümüz (başbakan)

    Ekonomik reform ve Hindu milliyetçi politikalarıyla anılan güncel lider.

Kilit Olaylar Kronolojisi

  • Gandhi'nin Tuz Yürüyüşü, sivil itaatsizlik hareketini küresel gündeme taşıdı.

  • Bağımsızlık ve Hindistan-Pakistan Taksimi aynı anda gerçekleşti.

  • Anayasa yürürlüğe girdi, Hindistan federal cumhuriyet oldu.

  • İlk nükleer silah denemesi gerçekleştirildi.

  • Ekonomik liberalleşme reformları başlatıldı.

  • Hindistan, dünyanın en kalabalık ülkesi unvanını Çin'den devraldı.

Çöküş ve Son

Bu madde bir çöküşle değil, süregelen bir büyümeyle devam ediyor: Hindistan, 2020'lerde dünyanın en kalabalık ülkesi unvanını Çin'den devralarak küresel siyasette ağırlığını artırmaya devam ediyor.

Bugüne Mirası

Gandhi'nin şiddetsiz direniş stratejisi, Martin Luther King Jr.'dan Nelson Mandela'ya kadar dünya çapında birçok sivil haklar hareketine doğrudan ilham verdi. 1990'lardaki liberalleşmenin ardından Hindistan, özellikle bilişim ve yazılım hizmetleri alanında küresel bir güç haline gelirken, 22 resmi dili ve muazzam dini-kültürel çeşitliliğiyle dünyanın en büyük demokrasisi olma iddiasını sürdürüyor.